امـروز : سه شنبه4آذر1399
24/11/2020
امام علی (ع):

آدمی به گفتارش سنجیده می شود و به رفتارش ارزیابی می گردد، چیزی بگو که کفه سخنت سنگین شود و کاری کن که قیمت رفتارت بالا رود

درباره شهر

شهر قروه درجزين با مساحتي بالغ بر 244 هكتار از توابع شهرستان رزن در شمال استان همدان واقع شده و 10000 نفر جمعيت را در خود جاي داده است و از نظر موقعيت رياضي در مختصات جغرافيايي 35 درجه و 18 دقيقه 30 ثانيه طول شرقي قرار گرفته شده است. قروه درجزين يكي از قصبه هاي قديمي و تاريخي استان همدان است كه تاريخ سكونت و زندگي در آن به دوره هاي قبل از اسلام و عهد ساسانيان مي رسد شهر قروه درجزين در شرق دشت رزن در پهنه شمالي استان همدان قرار دارد اين شهر در دامنه كوهستان واقع شده و به تپه هاي سنگي معروف به سه برادر محدود مي شود.

پیشینه تاریخی شهر
به نظر می رسد قروه همان خوروه باشد که قلعه ای بوده در میان شهر میلاجرد که اکنون تنها نامی از میلاجرد به جا مانده است. آثار تاریخی زیادی در هنگام شخم و کشاورزی از این منطقه بدست آمده است. آثار باستانی یافته شده از تپه سوغان در کنار آبراه قروه درجزین و روستای کرفس، گویای جایگاه مهم این منطقه در دوره هخامنشی است. از جمله این آثار می توان از قلعه باستانی قروه درجزین نام برد. یافته های باستان شناسی حکایت از آن دارد که این قلعه به صورت بنای عظیم پلکانی و زیگورات مانند بوده است که احتمالاً می تواند عبادتگاه یا آتشکده دوران هخامنشی بوده باشد.
اطلاعات بدست آمده بر بازسازی و مرمت این قلعه در سال 470 ه.ق به دلایل نظامی و اهمیت قرارگاهی و میان راهی آن دلالت دارد که در کشمکش های امرای ملایری (740ه.ق) و چوپانی (783ه.ق)دست به دست می گشته تا اینکه در زمان امیر تیمور گورگانی (798ه.ق) به قرارگاه سپاه تیمور تبدیل می گردد. علاوه بر این قلعه می توان از قلعه حوق از بخش قهاوند یاد کرد که در دل کوه کنده شده و در متون سده هشتم از جمله جامع التواریخ رشیدی به همین نام یاد شده و محتمل است همان قلعه فرد جان باشد که ابن سینا چند ماهی در سال 414ه.ق در آنجا زندانی بوده است.
در سال 1031ه.ق شاه عباس در راه بازگشت از خراسان به مازندران قصبه درجزین را به رستم محمد خان ولی محمد خان از امرا ی ترکستان اقطاع داد. بعد از آن قروه به تصرف عثمانی درآمده و سپس به دست نادر شاه افشار بازپس گرفته شد. امروزه از قلاع قدیمی درجزین جز خرابه های یکسان شده با خاک اثری بر جای نمانده است. شواهد بدست آمده حاکی از آن است که این منطقه در دوره بعد از اسلام نیز بعنوان منطقه ای مقدس مورد توجه بوده و وجود مراکز تربیتی و معرفتی مهم در این منطقه حاکی از همین امر است. از جمله در مزلقان و همچنین در بوزنجرد (در نزدیکی بیوک آباد واقع در بخشی از منطقه درجزین باستانی) یکی از مراکز بسیار با اهمیت پرورش علما و عرفا قرار داشته به نحوی که از بزرگانی چون علی همدانی (مشهور به امام همدانی) و نیز یوسف همدانی (معروف به خواجه یوسف ابن ایوب همدانی) به عنوان طلبای نامی این مراکز یاد می کنند. در محدوده شهر قدیمی ترین نقطه، قلعه دینگسی است که تپه ای است مشرف به اطراف که سابقه احداث آن را به بیش از یک قرن پیش نسبت می دهند. این قلعه و محدوده اطراف آن در حال حاضر به محله قلعه دینگسی معروف است که یکی از قدیمی ترین محلات شهر محسوب می شود. غیر از قلعه مذکور دو قلعه دیگر منسوب به خوانین سابق منطقه وجود دارد. یکی قلعه دودانگه یا صادق خان که در داخل محدوده شهر و محله گل باغی واقع است. قلعه دیگر قلعه چهار دانگه یا محمد علی خان قراگوزلو است که در منتهی الیه جنوبی شهر و اطراف زمین های میلاجرد واقع شده است. امروزه از این دو قلعه خرابه هایی بیش باقی نمانده است.
شناخت تاریخچه علل پیدایش چگونگی توسعه شهر وروند رشد آن در ادوار گذشته درگزین که معرب آن درجزین است یکی از بخش های شهرستان رزن از استان همدان بوده که شامل دو دهستان علیا و سفلی است .
پرویز اذکایی قراگوزلو از درجزین باستانی بعنوان استقرار گاه شاهزادگان پارتی یاد می کند و اسامی پارتی موجود در این منطقه نیز همچون والا شگرد یا بلا شگرد ویس آباد،دولجرد،منچر،کاهارد، پشتجین، میلاجرد و بوزنجرد را حاکی از این امر می داند. آثار بدست آمده از روستای کرفس قدمت این منطقه را به دوره هخامنشی می رساند به نظر می رسد قروه همان خوروه باشد که قلعه ای بوده در میان شهر میلاجرد که اکنون تنها نامی از میلاجرد بجا مانده است آثار تاریخی زیادی درهنگام شخم و کشاورزی از منطقه بدست آمده است.
اولیاء چلبی در سفر نامه خود ( 1065) از یزد گرد پادشاه ساسانی بعنوان بیناگذار درجزین یاد نموده است و عنوان کرده که درجزین دهی کوچک بوده با همان عمارت یزدگردی تا این که در سده هشتم آن را معمور و  آباد ان کرده اند از طرف دیگر آثار پراکنده ای که از قسمت های مختلف رزن به دست آمده است قدمت استقرار تمدنهای مختلف در این منطقه را در حدود هفت هزار سال و حتی بیش از آن به اثبات می رساند آثار باستانی یافته شده از تپه سوغان در کنار آبراه قروه درجزین و روستای کرفس گویای جایگاه مهم این منطقه در دوره هخامنشی است . از جمله این آثار می توان از قلعه باستانی قروه درجزین نام برد . یافته های باستانی شناسی حکایت از آن دارد که این قلعه به صورت بنای عظیم پلکانی و زیگورات مانند بوده است که احتمالاً می تواند عبادتگاه یا آتشکده دوران هخامنشی بوده باشد
اطلاعات بدست آمده، بر بازسازی و مرمت این قلعه در سال 470 ه.ق به دلایل نظامی و اهمیت قرار گاهی و میان راهی آن دلالت دارد که در کشمش های امرای ملایری (740ه.ق)و چوپانی (783ه.ق) دست به دست   می گشته تا اینکه در زمان امیر تیمور گور کانی(798ه.ق)به قرار گاه سپاه تیمور تبدیل می گردد . علاوه بر قلعه می توان از قلعه حوق از بخش قهاوند یاد کرد که در دل کوه کنده شده و در متون سده هشتم از جمله جامع التواریخ رشیدی به همین نام یاد شده و محتمل است همان قلعه فردجان باشد که ابن سینا چند ماهی در سال (414ه.ق) در آن جا زندانی بوده است .
در سال (1031 ه.ق) شاه در بازگشت از خراسان به مازندارن قصبه درجزین را به رستم محمد خان از امرای ترکستان اقطاع داد. بعد ار آن قروه به تصرف عثمانی در آمده و سپس به دست نادر شاه افشار باز پس گرفته شد . امروزه از قلاع قدیمی درجزین جز خرابه های یکسان شده با خاک اثری بر جای نمانده است.شواهد بدست آمده حاکی از آن است که این منطقه در دوره بعد از اسلام بعنوان منطقه مقدس مورد توجه بوده و وجود مراکز تربیتی و معرفتی مهم در این منطقه حاکی از همین امر است . از جمله در مزلقان و همچنین در بوزنجرد ( در نزدیکی بیوک آباد واقع در بخشی از منطقه درجزین باستانی ) یکی از مراکز بسیار با اهمیت پرورش علما و عرفا قرار داشته به نحوی که از بزرگان چون علی همدانی مشهور (به امام همدانی) و نیز یوسف همدانی ( معروف به خواجه یوسف ابن ایوب همدانی ) به عنوان طلبای نامی این مراکز یاد می کنند.
 در محدوده شهر قدیمی ترین نقطه، قلعه دینسگی است که تپه ای است مشرف به اطراف آن در حال حاضر به محله قلعه دینگسی معروف است که یکی از قدیمی ترین محلات شهر محسوب می شود غیر از قلعه مذکور دو قلعه دیگر منسوب به خوانین سابق منطقه وجود دارد . یکی از قلعه دو دانگه یا صادق خان که در داخل محدوده شهر و محله گل باغی واقع است.
قلعه دیگر قلعه چهار دانگه یا محمد علی خان قراگوزلو است که منتهی الیه جنوبی شهر و اطراف زمین های میلاجرد واقع شده است . امروزه از این دو قلعه خرابه های بیش باقی نمانده است .
 درباره قروه درجزین تاریخ. فرهنگ وموقعیت جغرافیایی
ضرورت تحقیق :
 پایان یافتن نظام ارباب – رعیتی در روستا و از بین رفتن طبقه بزرگ مالکان روستایی تبدیل بزرگ مالکی به خرده مالکی ماشینی شدن کشاورزی و بیکار شدن بخشی از نیروی کار روستایی انتقال نیروی کار ارزان به شهرها و در نهایت از هم پاشیدن رابطه شهر و روستا اشاره کرد.
از دیگر محرک های اصلی مهاجرت های روستا- شهری می توان افزایش چشمگیر در آمد نفت طی سال های 1353تا 1357 اشاره کرد که به دنبال آن در آمد اضافی به بخش های شهری سرازیر شده و نرخ مهاجرت روستاییان به طرز قابل توجهی افزایش یافت .
روند رشد شتابزده مهاجرت ،در سال پس از انقلاب وقوع تحولات ژرف فرهنگی اجتماعی همچنان ادامه یافت از جمله عوامل رشد شهر نشینی در این دوره مزیت های بی حد و حصری از قبیل مسکن ،آب ، برق و ... بود که برای افراد کم در آمد در جوامع شهری در نظر گرفته شده بود. شهر طی یک مدت زمان محدودی بیشترین میزان رشد کالبدی را تجربه کرده است.
اهداف مورد بررسی در این تحقیق :
هدف اول : بررسی کلی منطقه و تعیین حوزه نفوذ شهر
هدف دوم : بررسی طبیعی و جغرافیایی
هدف سوم: بررسی اجتمایی – اقتصادی
هدف چهارم : بررسی کالبدی شهر
هدف پنجم : بررسی حمل و نقل
بیان مسئله :
سابقه سکونت در منطقه قروه درجزین به دوره های پیش از اسلام و حتی هخامنشیان می رسد.این سابقه در قسمت های مختلف وجود دارد به نحوی که شهر میلاجرد که از آن یاد شده امروزه محدوده ای از اراضی کشاورزی و .... واقع در حد جنوبی شهر گفته می شود که آثار مصنوع بشری زیادی در آن پیدا شده که دال به سابقه سکونت آن دارد
اما آنچه امروزه بر چهره شهر رخنمون است تابع مراحلی از رشد و توسعه کالبدی است که مربوط به قرن حاضر و سده اخیر می گردد.
اولین سکونتگاه در اطراف قلعه دینگسی بعنوان هسته اولیه شکل گیری شهر جای گرفته اند و به تدریج شهر در اطراف این مرکز توسعه یافته است به نحوی که محله قلعه دینگسی کنونی می توان به عنوان مرحله اول توسعه کالبدی شهر قلمداد کرد.
مرحله دوم توسعه شهر، به صورت شعاعی در اطراف هسته اولیه شکل گرفته که بخشی از محلات گل باغی و قنبر آباد را شامل می شود. ویژگیهای بافت کالبدی بجا مانده از این دوره همچون شبکه راه های منظم قطعات  نا همگون و تقریبا هندسی و دانه بندی نسبتاً درشت بیانگر رشد ارگانیک شهر طی این دوره ها می باشد محدوده مشتمل بر این دوره توسعه شهر را می توان محدوده بافت قدیم شهر تلقی کرد.
 مرحله سوم توسعه شهر نشان دهنده گسترش کالبدی با شتابی بیشتر در جهت شمال و به سمت ورودی شهر است روند سریع توسعه در این دوره را می توان با تحولات معاصر خود بررسی کرد از جمله :
 اصلاحات اراضی در ایران به عنوان یک عامل مهم در تشدید مهاجرت هایی روستاییان به شهر نقش بازی کرد . در حقیقت پس از اصلاحات ارضی و بروز برخی نتایج سوءآن است که مهاجرین روستایی به سوی شهرها سرازیر شده و شهر نشینی رشد سریع به خود گرفت.
روند رشد شتابزده مهاجرت ،در سال پس از انقلاب وقوع تحولات ژرف فرهنگی اجتماعی همچنان ادامه یافت از جمله عوامل رشد شهر نشینی در این دوره مزیت های بی حد و حصری از قبیل مسکن ،آب ، برق و ... بود که برای افراد کم در آمد در جوامع شهری در نظر گرفته شده بود. شهر طی یک مدت زمان محدودی بیشترین میزان رشد کالبدی را تجربه کرده است.
در نهایت در مرحله چهارم توسعه سازمان یافته و آماده سازی شده بخش هایی از شهر همچون شهرک فرهنگیان شهرک سیمان و شهرک کارمندان دیده می شود.بافت شطرنجی و شبکه ارتباطی منظم این نواحی نیز حاکی از وجود برنامه و طرح مشخص برای توسعه این مناطق است این قسمت از توسعه تقریباً منفصل از بافت میانی در غرب و شمال شهر شکل گرفته است.
پیشینه تحقیق:
شناخت تاریخچه علل پیدایش چگونگی توسعه شهر وروند رشد آن در ادوار گذشته درگزین که معرب آن درجزین است یکی از بخش های شهرستان رزن از استان همدان بوده که شامل دو دهستان علیا و سفلی است .
پرویز اذکایی قراگوزلو از درجزین باستانی بعنوان استقرار گاه شاهزادگان پارتی یاد می کند و اسامی پارتی موجود در این منطقه نیز همچون والا شگرد یا بلا شگرد ویس آباد،دولجرد،منچر،کاهارد، پشتجین، میلاجرد و بوزنجرد را حاکی از این امر می داند. آثار بدست آمده از روستای کرفس قدمت این منطقه را به دوره هخامنشی می رساند به نظر می رسد قروه همان خوروه باشد که قلعه ای بوده در میان شهر میلاجرد که اکنون تنها نامی از میلاجرد بجا مانده است آثار تاریخی زیادی درهنگام شخم و کشاورزی از منطقه بدست آمده است.
اولیاء چلبی در سفر نامه خود ( 1065)از یزد گرد پادشاه ساسانی بعنوان بیناگذار درجزین یاد نموده است و عنوان کرده که درجزین دهی کوچک بوده با همان عمارت یزدگردی تا این که در سده هشتم آن را معمور و  آباد ان کرده اند از طرف دیگر آثار پراکنده ای که از قسمت های مختلف رزن به دست آمده است قدمت استقرار تمدنهای مختلف در این منطقه را در حدود هفت هزار سال و حتی بیش از آن به اثبات می رساند آثار باستانی یافته شده از تپه سوغان در کنار آبراه قروه درجزین و روستای کرفس گویای جایگاه مهم این منطقه در دوره هخامنشی است . از جمله این آثار می توان از قلعه باستانی قروه درجزین نام برد . یافته های باستانی شناسی حکایت از آن دارد که این قلعه به صورت بنای عظیم پلکانی و زیگورات مانند بوده است که احتمالاً می تواند عبادتگاه یا آتشکده دوران هخامنشی بوده باشد
اطلاعات بدست آمده، بر بازسازی و مرمت این قلعه در سال 470 ه.ق به دلایل نظامی و اهمیت قرار گاهی و میان راهی آن دلالت دارد که در کشمش های امرای ملایری (740ه.ق)و چوپانی (783ه.ق) دست به دست   می گشته تا اینکه در زمان امیر تیمور گور کانی(798ه.ق)به قرار گاه سپاه تیمور تبدیل می گردد . علاوه بر قلعه می توان از قلعه حوق از بخش قهاوند یاد کرد که در دل کوه کنده شده و در متون سده هشتم از جمله جامع التواریخ رشیدی به همین نام یاد شده و محتمل است همان قلعه فردجان باشد که ابن سینا چند ماهی در سال (414ه.ق) در آن جا زندانی بوده است .
در سال (1031 ه.ق) شاه در بازگشت از خراسان به مازندارن قصبه درجزین را به رستم محمد خان از امرای ترکستان اقطاع داد. بعد ار آن قروه به تصرف عثمانی در آمده و سپس به دست نادر شاه افشار باز پس گرفته شد . امروزه از قلاع قدیمی درجزین جز خرابه های یکسان شده با خاک اثری بر جای نمانده است.شواهد بدست آمده حاکی از آن است که این منطقه در دوره بعد از اسلام بعنوان منطقه مقدس مورد توجه بوده و وجود مراکز تربیتی و معرفتی مهم در این منطقه حاکی از همین امر است . از جمله در مزلقان و همچنین در بوزنجرد ( در نزدیکی بیوک آباد واقع در بخشی از منطقه درجزین باستانی ) یکی از مراکز بسیار با اهمیت پرورش علما و عرفا قرار داشته به نحوی که از بزرگان چون علی همدانی مشهور (به امام همدانی) و نیز یوسف همدانی            ( معروف به خواجه یوسف ابن ایوب همدانی ) به عنوان طلبای نامی این مراکز یاد می کنند.
 در محدوده شهر قدیمی ترین نقطه، قلعه دینسگی است که تپه ای است مشرف به اطراف آن در حال حاضر به محله قلعه دینگسی معروف است که یکی از قدیمی ترین محلات شهر محسوب می شود غیر از قلعه مذکور دو قلعه دیگر منسوب به خوانین سابق منطقه وجود دارد . یکی از قلعه دو دانگه یا صادق خان که در داخل محدوده شهر و محله گل باغی واقع است.
قلعه دیگر قلعه چهار دانگه یا محمد علی خان قراگوزلو است که منتهی الیه جنوبی شهر و اطراف زمین های میلاجرد واقع شده است . امروزه از این دو قلعه خرابه های بیش باقی ن